4 cây thuốc nam quanh nhà hóa ra là loại rau cực rẻ hỗ trợ đẩy lùi cảm cúm, ho sốt

Húng chanh - Cây thuốc nam quanh nhà hỗ trợ trị ho, viêm họng

Húng chanh (còn gọi là rau thơm lông, dương tử tô) là vị cây thuốc nam quanh nhà thiết yếu đứng đầu danh sách thảo dược chữa bệnh đường hô hấp. Cây chứa lượng tinh dầu lớn (chiếm hơn 60%), trong đó có hoạt chất Carvacrol có khả năng ức chế mạnh các vi khuẩn gây bệnh hô hấp.

Đông y ghi nhận húng chanh có tính ấm, mùi thơm dịu, tác dụng ôn phế, trừ đàm, giải độc. Đây là bài thuốc cứu nguy đắc lực cho bà con khi bị ho, viêm họng, khản tiếng, cảm cúm, sốt cao khó ra mồ hôi hoặc bị rết, bọ cạp cắn; bên cạnh đó nhờ giàu vitamin A, C và omega-6, húng chanh còn hỗ trợ tăng sức đề kháng, cải thiện làn da và ổn định cholesterol.

Bà con có thể ứng dụng cây thuốc nam quanh nhà này để chữa ho có đờm bằng cách xay nhuyễn 15 - 16 lá húng chanh tươi cùng 4 - 5 quả quất xanh, thêm đường phèn rồi hấp cách thủy 20 phút cho uống 1 - 2 lần/ngày; chữa ho nhiệt, viêm họng, khản tiếng bằng cách dùng 20g lá húng chanh thái nhỏ giã dập cùng 20g đường phèn, hòa thêm 10ml nước sôi cho ngấm rồi gạn lấy nước uống 2 lần/ngày; giải cảm sốt không ra mồ hôi bằng cách sắc uống hỗn hợp lá húng chanh 20g, lá tía tô 15g, gừng tươi 5g, cam thảo đất 15g khi còn ấm; hoặc đun nước xông toàn thân từ lá húng chanh tươi kết hợp vài lát gừng để trị đau đầu, nghẹt mũi.

Sau khi dùng nên nhịn ăn uống trong 20 phút để dược chất thẩm thấu tốt vào niêm mạc họng, người có da nhạy cảm cần cẩn trọng với lông mảnh trên thân lá húng chanh, đồng thời người sắp phẫu thuật hoặc bị huyết áp thấp nên hạn chế dùng do húng chanh có tác dụng làm chậm đông máu và hạ đường huyết nhẹ.

Rau má - Cây thuốc nam quanh nhà giúp thanh nhiệt, giải độc

Rau má (tên khác: liên tiền thảo, tích tuyết thảo) là loài cây thân bò quen thuộc ở những nơi ẩm ướt. Không chỉ là loại rau ăn dân dã, rau má còn là vị thuốc chữa bệnh giàu dinh dưỡng, chứa nhiều nước, chất xơ, vitamin C, B1 cùng các khoáng chất như canxi, sắt, magie...

Theo y học cổ truyền, rau má có tính hàn, vị đắng nhẹ, công năng thanh nhiệt trừ thấp, giải độc, tiêu viêm, thường được dùng trị sốt, mụn nhọt, vàng da, thổ huyết, chảy máu cam, táo bón và tiểu rắt buốt. Y học hiện đại chứng minh các hợp chất triterpenoids và saponin trong rau má giúp đẩy nhanh tiến trình lành vết thương, củng cố thành mạch máu, tăng cường lưu thông tuần hoàn, giảm sưng đau tĩnh mạch chi dưới, củng cố sức khỏe tim mạch, cải thiện nhận thức, giảm căng thẳng thần kinh và hỗ trợ đào thải độc tố qua đường tiểu.

Để giải nhiệt và cầm máu khi chảy máu cam hoặc tiểu ra máu, mỗi ngày bà con dùng 30 - 40g rau má tươi vò nát vắt lấy nước uống (có thể vò cùng cỏ nhọ nồi để tăng hiệu quả); hoặc dùng rau má phơi khô sắc lấy nước uống hàng ngày giúp thanh lọc cơ thể và giải độc mụn nhọt.

Dù là cây thuốc nam quanh nhà rất lành tính, rau má vẫn không nên dùng cho phụ nữ đang mang thai, đang cho con bú hoặc người đang muốn thụ thai. Người mắc bệnh gan, tiểu đường hoặc đang dùng thuốc an thần cần hỏi ý kiến bác sĩ trước khi dùng, đồng thời lưu ý không uống nước rau má thay thế hoàn toàn nước lọc và không uống liên tục kéo dài quá 6 tuần.

Bạc hà - Cây thuốc Nam quanh nhà hỗ trợ thanh nhiệt, giải cảm hiệu quả

Cây bạc hà (hay bạc hà Nam, húng cay) là loài cây thuốc nam quanh nhà mọc hoang và được trồng phổ biến khắp các vùng nông thôn Việt Nam. Toàn bộ phần thân và lá bạc hà chứa hàm lượng tinh dầu dồi dào với hai hoạt chất chính là menthol, menthon cùng các flavonoid, camphen, limonen.

Theo y học cổ truyền, bạc hà có vị cay, tính mát, vào hai kinh phế và can, sở hữu công năng thanh nhiệt, giải độc, sơ can giải uất và thấu chẩn. Bà con thường dùng bạc hà để chữa cảm mạo phong nhiệt, cảm cúm, nhức đầu, ngạt mũi, đau mắt đỏ, thúc đẩy sởi mọc và giảm tức ngực sườn.

Đối với y học hiện đại, tinh dầu bạc hà bôi tại chỗ tạo cảm giác mát tê, sát trùng và giảm đau dây thần kinh, đau xương khớp; nhai lá tươi giúp khử hôi miệng, xông hơi làm sạch xoang mũi, còn uống trà bạc hà nóng có tác dụng giảm nôn do say tàu xe, giảm căng thẳng và kích thích ra mồ hôi hạ sốt.

Trong dân gian, bài thuốc chữa cảm mạo và nhức đầu bằng cây thuốc nam quanh nhà này thường kết hợp lá bạc hà 6g, kinh giới 6g, phòng phong 5g, bạch chỉ 4g, hành hoa 6g hãm nước sôi 20 phút uống khi còn nóng; bài thuốc chữa nôn và hỗ trợ tiêu hóa dùng 5g lá hoặc thân bạc hà bỏ rễ hãm với 200ml nước sôi uống cách 3 giờ một lần; bài thuốc phòng cảm cúm cho trẻ nhỏ gồm bạc hà, tía tô, kinh giới, hoắc hương mỗi vị 4 - 6g sắc lấy nước uống trong mùa dịch; hoặc bài thuốc tán nhiệt giải biểu dùng bạc hà 8g, thuyền thoái 12g, thạch cao 24g, cam thảo 6g sắc uống ngày 1 thang.

Khi sử dụng, bà con chú ý không sắc bạc hà quá lâu vì tinh dầu dễ bay hơi (nên cho vào sau cùng), không dùng cho người biểu hư ra mồ hôi nhiều và tuyệt đối không bôi trực tiếp tinh dầu bạc hà hay menthol vào mũi, cổ họng của trẻ sơ sinh và trẻ nhỏ vì có thể gây co thắt đường thở nguy hiểm.

Rau sam - Cây thuốc nam quanh nhà hỗ trợ thanh lọc cơ thể, kháng viêm

Mọc dại ven đường và các bãi đất ẩm, rau sam (tên y học: mã xỉ hiện) là cây thuốc nam quanh nhà từng được ví như "rau trường thọ" nhờ giá trị dinh dưỡng và dược tính vượt trội. Toàn cây mọng nước này chứa lượng lớn chất xơ, vitamin A, C, B, các khoáng chất (kali, canxi, sắt) cùng omega-3 và các chất chống oxy hóa mạnh như flavonoid, alkaloid.

Rau sam có vị chua nhẹ, tính mát, sở hữu công năng thanh nhiệt giải độc, chỉ lỵ, kháng viêm và tiêu thũng; là cứu tinh dân gian cho các chứng bệnh kiết lỵ, mụn nhọt, nước ăn chân, tiểu buốt, tiểu ra máu. Nghiên cứu khoa học hiện đại chỉ ra rau sam hỗ trợ bảo vệ tế bào thần kinh, giảm nguy cơ suy giảm trí nhớ, giảm đường huyết đói ở bệnh nhân tiểu đường type 2, củng cố sức khỏe tim mạch và hệ tiêu hóa.

Về cách sử dụng, bà con dùng 9 - 12g rau sam khô (hoặc 50 - 100g rau sam tươi) sắc nước uống hàng ngày giúp thanh nhiệt, hỗ trợ tiêu hóa, trị kiết lỵ và tiểu buốt; hoặc dùng 30 - 60g rau sam tươi rửa sạch với nước muối loãng, giã nát đắp trực tiếp lên vùng da bị mụn nhọt, viêm nhiễm, nước ăn chân. Do rau sam có tính hàn và tác dụng tẩy nhẹ, phụ nữ mang thai, người đang bị tiêu chảy, tỳ vị hư hàn không nên tự ý sử dụng. Trước khi chế biến rau sam tươi, cần rửa sạch nhiều lần và ngâm nước muối loãng 15 phút để loại bỏ hoàn toàn vi khuẩn và ký sinh trùng.

Các bài thuốc dân gian từ bạc hà, húng chanh, rau má và rau sam là nguồn dược liệu tự nhiên gần gũi, hữu ích trong việc hỗ trợ giải cảm, trị ho, thanh nhiệt và tăng cường sức đề kháng tự nhiên. Tuy nhiên, mức độ hiệu quả và thời gian phát huy tác dụng của các cây thuốc nam quanh nhà này còn phụ thuộc lớn vào cơ địa, thể trạng cũng như mức độ tiến triển bệnh của từng cá nhân. Bà con tuyệt đối không nên coi thuốc nam là giải pháp thay thế hoàn toàn cho phác đồ điều trị y khoa hiện đại.
Để bảo vệ sức khỏe an toàn và bền vững, việc thăm khám sức khỏe định kỳ tại các cơ sở y tế uy tín là vô cùng cần thiết giúp phát hiện sớm các bất thường trong cơ thể. Trước khi áp dụng bất kỳ bài thuốc nam nào, bà con cần tư vấn kỹ lưỡng từ các bác sĩ, thầy thuốc Y học cổ truyền có chuyên môn để được bắt mạch, kê đơn và hướng dẫn liều lượng phù hợp, tránh việc tự ý hái dùng gây ra những tác dụng phụ không mong muốn.