“Biến” phụ phẩm nông nghiệp thành phân bón, nông dân ở Quảng Ngãi tiết kiệm tiền trăm triệu/năm

Từ gánh nặng chi phí phân bón đến ý tưởng mới

Nằm trong khu vườn cà phê và sầu riêng rộng hàng héc ta của gia đình ông Nguyễn Duy Thiếm là những bể ủ đạm cá và các đống vỏ cà phê được phủ bạt cẩn thận.

Nếu không được gia chủ giới thiệu, khó nghĩ rằng những phụ phẩm từng bị xem là rác, thứ bỏ đi này đã trở thành “bí quyết”, giúp gia đình ông Thiếm tiết kiệm 1 khoản tiền lớn chi phí sản xuất.

Ông Thiếm kể năm 1994 đã đưa gia đình rời quê Thái Bình (nay là tỉnh Hưng Yên) vào Tây Nguyên lập nghiệp. Những ngày đầu trên vùng đất mới, cuộc sống gia đình chủ yếu dựa vào sản xuất nông nghiệp, với không ít khó khăn.

Sau một thời gian dài nỗ lực cày cuốc trồng trọt và tích cóp, đến năm năm 1998, ông Thiếm mua được 7 sào đất (500m2/sào) để trồng cà phê, bưởi da xanh và đào ao nuôi cá.

Cũng như nhiều nông dân khác trong vùng, để chăm sóc cây trồng của gia đình, ông Thiếm phải chi ra 1 khoảng tiền lớn để mua phân hoá học về bón.

Thế nhưng trước tình trạng giá vật tư nông nghiệp liên tục tăng, trong khi đất canh tác sau 1 thời gian dài sử dụng phân hoá học để bón, có dấu hiệu chai cứng nên năng suất cây trồng bắt đầu giảm.

Sau nhiều đêm suy nghĩ và tìm hiểu, ông Thiếm nhận ra rằng đây chính là hệ quả do sử dụng một lượng phân hóa học quá lớn và liên tục. Nếu cứ tiếp tục như thế này, không chỉ “gánh nặng” chi phí, mà tình trạng đất bạc màu cũng sẽ nhanh hơn.

Trong khi loay hoay chưa tìm ra phương án nào thay thế thì đến vào năm 2000, bất ngờ ông Thiếm nhận được “lời giải” khi được cán bộ kỹ thuật hướng dẫn cách sản xuất phân hữu cơ, từ tận dụng phụ phẩm nông nghiệp, như xác cá, vỏ cà phê… để ủ làm phân bón cho cây trồng.

Ông Thiếm cho biết, những ngày đầu bắt tay thực hiện, do chưa nắm vững kỹ thuật nên nhiều lần thất bại, như cá ủ bị hỏng, bốc mùi nồng… thế nhưng nhờ kiên trì tìm hiểu, đã thành công trong việc “biến” phụ phẩm nông nghiệp thành phân bón.

Lợi ích kép từ phân bón tự “sản xuất

Để có và chủ động hơn nguồn nguyên liệu, ông Thiếm đào ao nuôi cá và mua thêm cá tạp bên ngoài về để “sản xuất” đạm hữu cơ; vỏ cà phê sau thu hoạch được trộn cùng phân chuồng, men vi sinh và vôi để bón giúp cải tạo đất.

Nhờ nguồn phân tự sản xuất, ông Thiếm cho biết đã tiết kiệm được hàng trăm triệu đồng/năm, so với mua phân hoá học để bón như trước đó. Và điều quan trọng hơn, đó là đất sản xuất ngày càng tơi xốp, không bạc màu như trước nên cây trồng sinh trưởng ổn định hơn.

“Dùng phân hữu cơ cây phát triển tốt, đất cũng tốt hơn; đồng thời tận dụng được những phụ phẩm sẵn có, không bỏ phí mà vẫn mang lại hiệu quả kinh tế cao”, ông Thiếm bày tỏ.

Được biết, với diện tích hơn 2,7ha cà phê và sầu riêng của gia đình, nhờ sử dụng phân bón hữu cơ nên sầu riêng đạt sản lượng từ 4 - 6 tấn, mang lại lợi nhuận khoảng 300 triệu đồng; còn cà phê đạt hơn 7 tấn nhân, sau khi trừ chi phí thu lãi trên 500 triệu đồng.

Không chỉ phục vụ sản xuất của gia đình, lượng phân hữu được làm ra, ông Thiêm còn bán cho nhiều hộ dân trong vùng, tạo thêm nguồn thu nhập.

Ông Tạ Ngọc Ngọ, Phó Chủ tịch UBND xã Đăk Ui cho biết, mô hình của ông Nguyễn Duy Thiếm là một điển hình trong phát triển nông nghiệp tuần hoàn tại địa phương.

Mô hình đã tận dụng hiệu quả phụ phẩm nông nghiệp để sản xuất phân hữu cơ, giúp giảm chi phí đầu tư, hạn chế ô nhiễm môi trường và phù hợp với định hướng phát triển nông nghiệp xanh của địa phương.

Từ những vỏ cà phê và cá tạp tưởng chừng bỏ đi, ông Nguyễn Duy Thiếm đã tạo nên một vòng tuần hoàn khép kín mang lại hiệu quả kinh tế cao. Cách làm ấy không chỉ giúp gia đình ông có cuộc sống ổn định mà còn mở ra hướng sản xuất bền vững cho nhiều nông hộ trên địa bàn.