Điểm tựa vốn liếng giúp nông dân Bố Hạ vững vàng trước thiên tai

Xã Bố Hạ là địa phương vừa được thành lập trên cơ sở sáp nhập các đơn vị hành chính từ tỉnh Bắc Giang cũ, nay là tỉnh Bắc Ninh. Xã hiện có hơn 70% số hộ là hộ nông dân, đời sống người dân chủ yếu gắn với sản xuất nông nghiệp. Những năm qua Hội Nông dân xã Bố Hạ đã ghi dấu ấn rõ nét trong việc củng cố tổ chức và phát huy vai trò đồng hành cùng nông dân phát triển kinh tế. Toàn xã hiện có 38 chi hội với hơn 4.000 hội viên, tổ chức Hội được kiện toàn tinh gọn, hoạt động ngày càng hiệu quả. Các phong trào thi đua, đặc biệt là phong trào “Nông dân thi đua sản xuất, kinh doanh giỏi”, được triển khai sâu rộng, thu hút đông đảo hội viên tham gia, qua đó toàn xã có khoảng 1.550 hộ đạt danh hiệu nông dân sản xuất, kinh doanh giỏi các cấp.

Nhận thức rõ vai trò của vốn đối với phát triển sản xuất, Hội Nông dân xã Bố Hạ đã xác định công tác hỗ trợ vay vốn, đặc biệt thông qua Quỹ Hỗ trợ nông dân, là một trong những nhiệm vụ trọng tâm, xuyên suốt trong hoạt động Hội. Hiện nay, Hội đang trực tiếp quản lý và triển khai Quỹ Hỗ trợ nông dân với 4 dự án cho 24 hộ vay, tổng dư nợ khoảng 1,8 tỷ đồng; đồng thời phối hợp hiệu quả với Ngân hàng Chính sách xã hội và Agribank, duy trì hàng chục tổ vay vốn với tổng dư nợ trên 140 tỷ đồng, các nguồn vốn đều được quản lý chặt chẽ, sử dụng đúng mục đích, không phát sinh nợ quá hạn.

Thông qua nguồn quỹ này, nhiều dự án sản xuất theo nhóm hộ, theo hướng thâm canh, an toàn sinh học, VietGAP đã được triển khai, từng bước hình thành vùng sản xuất hàng hóa tập trung, nâng cao hiệu quả kinh tế trên một đơn vị diện tích. Một trong những dự án tiêu biểu được triển khai trong năm 2025 là dự án “Thâm canh táo Đài Loan theo hướng VietGAP”, với sự tham gia của 6 hộ nông dân trên địa bàn xã. Dự án được giải ngân vào tháng 8/2025, tổng nguồn vốn vay từ Quỹ Hỗ trợ nông dân được phân bổ cho các hộ nhằm đầu tư cải tạo cơ sở vật chất, mua giống, phân bón, thay thế hệ thống giàn trồng truyền thống bằng giàn thép kiên cố, từng bước chuẩn hóa quy trình sản xuất theo hướng an toàn, bền vững.

Điểm đặc biệt của dự án là thời điểm triển khai chỉ cách trận lũ lụt nghiêm trọng xảy ra tại Bắc Ninh không lâu. Tháng 10/2025, do ảnh hưởng của mưa lớn kéo dài, nhiều địa phương trong tỉnh Bắc Ninh chịu thiệt hại nặng nề, tổng thiệt hại ước tính lên tới khoảng 180 tỷ đồng. Riêng xã Bố Hạ được ghi nhận là một trong những địa bàn chịu ảnh hưởng nặng, với thiệt hại khoảng 60 tỷ đồng, chiếm gần một phần ba tổng thiệt hại toàn tỉnh. Nhiều diện tích hoa màu, cây ăn quả bị ngập úng, gãy đổ, gây tổn thất lớn cho sản xuất nông nghiệp và đời sống của người dân.

Trong bối cảnh đó, hiệu quả từ nguồn vốn Quỹ Hỗ trợ nông dân càng thể hiện rõ vai trò “phao cứu sinh” cho người nông dân. Nhờ được đầu tư kịp thời hệ thống giàn trồng kiên cố bằng thép thay cho giàn tre, gỗ trước đây, nhiều hộ tham gia dự án trồng táo Đài Loan đã hạn chế đáng kể thiệt hại do mưa lũ gây ra, giữ lại được một phần diện tích sản xuất, tạo điều kiện phục hồi nhanh sau thiên tai.

Chia sẻ với phóng viên, ông Nguyễn Văn Luật, một trong những hộ tham gia dự án, cho biết: gia đình ông được vay 150 triệu đồng từ Quỹ Hỗ trợ nông dân. Từ nguồn vốn này, ông mạnh dạn đầu tư vào cải tạo vườn táo, mua phân bón, giống cây chất lượng cao và đặc biệt là làm lại toàn bộ hệ thống giàn trồng bằng vật liệu kiên cố. “Trước đây làm giàn bằng tre, gỗ, vừa nhanh xuống cấp, vừa rất vất vả khi chăm sóc và thu hoạch. Có vốn vay, tôi chuyển sang giàn thép, ban đầu chi phí cao hơn nhưng bù lại bền, chắc, ít hỏng, lâu dài rất lợi”, ông Luật chia sẻ.

Hiện gia đình ông Luật đang canh tác 6 sào táo Đài Loan với khoảng 190 gốc, bình quân mỗi sào trồng khoảng 30 gốc. Năm trước, khi diện tích mới đạt 5 sào, vườn táo của gia đình đã cho sản lượng khoảng 5 tấn quả, cây táo ở thời điểm đó được 2 năm tuổi. Táo Đài Loan hiện được xác định là cây trồng chủ lực của gia đình, bên cạnh cây vải. Sau mỗi vụ thu hoạch vào khoảng tháng 2 hằng năm, gia đình tiến hành cắt tỉa cành, luân canh thâm canh đỗ tương nhằm cải tạo đất, tăng hiệu quả sử dụng diện tích và hạn chế sâu bệnh.

Ông Luật cho biết thêm, trận lũ tháng 10 vừa qua đã gây ngập úng trên diện rộng, nhiều diện tích cây trồng của bà con trong vùng bị ảnh hưởng nghiêm trọng. Tuy nhiên, nhờ hệ thống giàn thép vừa được đầu tư kiên cố từ nguồn vốn vay, vườn táo của gia đình ông hạn chế được tình trạng đổ gãy, giữ lại được phần lớn diện tích trồng.

Không chỉ riêng gia đình ông Luật, hộ gia đình ông Nguyễn Văn Chương tham gia dự án cũng cho rằng việc được tiếp cận nguồn vốn từ Quỹ Hỗ trợ nông dân đã giúp họ thay đổi tư duy sản xuất. Từ chỗ canh tác manh mún, dựa nhiều vào kinh nghiệm truyền thống, nay các hộ mạnh dạn đầu tư đồng bộ cơ sở vật chất, áp dụng quy trình VietGAP, chú trọng an toàn thực phẩm và tính bền vững lâu dài. Đặc biệt, trong bối cảnh thiên tai diễn biến bất thường, việc đầu tư bài bản ngay từ đầu đã góp phần giảm thiểu rủi ro, nâng cao khả năng chống chịu của sản xuất nông nghiệp.

Theo Hội Nông dân xã Bố Hạ, dự án Thâm canh Táo Đài Loan theo hướng VietGAP không chỉ mang ý nghĩa hỗ trợ vốn đơn thuần mà còn là mô hình điểm để nhân rộng trong thời gian tới. Thông qua dự án, Hội đóng vai trò kết nối, hướng dẫn hội viên sử dụng vốn đúng mục đích, gắn vay vốn với chuyển giao kỹ thuật, thay đổi phương thức canh tác và liên kết sản xuất. Đây cũng là minh chứng rõ nét cho hiệu quả của Quỹ Hỗ trợ nông dân trong việc đồng hành cùng nông dân vượt qua khó khăn, nhất là trước những biến động bất lợi từ thiên tai, thị trường.

Thực tế cho thấy, trong điều kiện sản xuất nông nghiệp ngày càng chịu nhiều tác động từ biến đổi khí hậu, thiên tai, dịch bệnh, việc hỗ trợ nông dân tiếp cận nguồn vốn kịp thời, linh hoạt, phù hợp với nhu cầu thực tiễn là yếu tố then chốt. Quỹ Hỗ trợ nông dân xã Bố Hạ, dù quy mô chưa lớn nhưng đã và đang phát huy hiệu quả rõ rệt, giúp nhiều hộ nông dân không chỉ trụ vững sau thiên tai mà còn từng bước nâng cao năng lực sản xuất, hướng tới nền nông nghiệp an toàn, bền vững và có giá trị gia tăng cao hơn.

Trong thời gian tới, Hội Nông dân xã Bố Hạ xác định tiếp tục củng cố, phát huy hiệu quả Quỹ Hỗ trợ nông dân, ưu tiên các dự án sản xuất theo chuỗi giá trị, ứng dụng tiến bộ khoa học kỹ thuật, thích ứng với biến đổi khí hậu. Qua đó, góp phần nâng cao thu nhập, ổn định đời sống cho hội viên, khẳng định vai trò của tổ chức Hội trong việc đồng hành cùng nông dân trên con đường phát triển nông nghiệp hiện đại, nông thôn giàu đẹp và bền vững.