Đỏ mắt vì ớt "được mùa mất giá", nông dân Đà Nẵng ngậm ngùi quay lại trồng lúa?

Giá rớt thảm hại, nông dân "tiến thoái lưỡng nan"

Ghi nhận của PV Nông thôn mới trên cánh đồng tổ 18 (thôn Quý Hương, xã Thăng Bình), những ngày này, màu đỏ rực của ớt chín bao trùm khắp các thửa ruộng. Tuy nhiên, trái ngược với khung cảnh rực rỡ ấy là nét mặt đượm buồn, lo âu của những người nông dân một nắng hai sương. Ớt chín đồng loạt trong khi thị trường tiêu thụ bế tắc, buộc nhiều hộ phải bán tháo bán đổ để vớt vát vốn liếng, tránh hư hỏng.

Trồng ớt vốn là chủ trương đúng đắn của chính quyền địa phương trong việc chuyển đổi cơ cấu cây trồng từ năm 2024. Với chu kỳ năng suất cao, cây ớt từng đem lại doanh thu gấp 2 - 3 lần cây lúa. Thế nhưng, niềm vui ngắn chẳng tày gang khi mô hình liên kết giữa người dân và một hợp tác xã (HTX) bộc lộ nhiều bất cập.

Ông Phạm Văn Hồng (65 tuổi, thôn Quý Hương) xót xa chia sẻ, năm 2025 gia đình ông trồng 6 sào ớt với chi phí đầu tư lên đến 80 - 90 triệu đồng. Năm đầu có lãi, đến năm 2026 ông mạnh dạn duy trì diện tích nhưng hiện tại giá HTX thu mua chỉ còn 8.000 - 10.000 đồng/kg, giảm một nửa so với mức 18.000 - 20.000 đồng/kg trước đây.

"Giá thấp quá, tiền bán ớt không đủ bù chi phí phân bón. Hiện tôi còn nợ HTX 10 triệu đồng tiền vật tư chưa thể thanh toán. Giờ bán tươi thì lỗ nặng, tôi đành bấm bụng hái vào rồi đem phơi khô, chấp nhận không có thu nhập để chờ khi nào được giá mới bán", ông Hồng rơm rớm nước mắt.

Cùng cảnh ngộ, ông Hồ Viết Thu (58 tuổi) cho biết, việc thả trôi giá theo thị trường và thiếu đơn vị kiểm soát khiến người dân hoàn toàn bị động. Để có tiền trả 4 triệu đồng tiền phân bón cho HTX, gia đình ông đã phải "cắn răng" bán tháo với mức giá bấp bênh.

Không thể gồng lỗ, một số hộ dân sau đợt thu hoạch đầu tiên đã mất hết kiên nhẫn, chọn giải pháp nhổ bỏ cây ớt để quay lại trồng lúa. Ngay cả ông Ngô Công Sanh Thôn trưởng thôn Quý Hương, người cũng tham gia trồng 1,5 sào ớt, đã phải ngậm ngùi phá bỏ ruộng ớt để kịp khung thời vụ lúa: "Trừ chi phí và nhân công thì không có lợi nhuận, công sức bỏ ra quá lớn mà thu về không đáng bao nhiêu".

Cần sớm xây dựng chuỗi liên kết bền vững để cứu người trồng ớt

Trước tình cảnh điêu đứng của khoảng 30 hộ dân trồng ớt chỉ thiên, bài toán tìm kiếm đầu ra ổn định và xây dựng chuỗi liên kết bền vững giữa "4 nhà" (Nhà nước - Nhà khoa học - Nhà doanh nghiệp - Nhà nông) đang trở nên cấp thiết hơn bao giờ hết. Người nông dân mong muốn chính quyền địa phương sớm vào cuộc tháo gỡ, đảm bảo mức giá thu mua hợp lý để họ yên tâm bám biển, bám ruộng đồng.

Đại diện xã Thăng Bình cho biết, đơn vị đã nắm được thông tin phản ánh của người dân về tình trạng cây ớt "được mùa mất giá". Xã đã cử cán bộ chuyên môn đi kiểm tra thực tế, rà soát lại toàn bộ nội dung hợp đồng liên kết giữa các hộ dân và phía HTX.

"Thời gian tới, Phòng Kinh tế sẽ tham mưu UBND xã tổ chức buổi làm việc trực tiếp với các bên liên quan nhằm định hướng và tìm giải pháp căn cơ. Địa phương cam kết sẽ luôn đồng hành, duy trì và thắt chặt sợi dây kết nối giữa chính quyền, doanh nghiệp và người dân; tạo mọi điều kiện để sản xuất đạt hiệu quả. Đồng thời, việc cung cấp thông tin thị trường sẽ được thực hiện thường xuyên để bà con không bị động", đại diện UBND xã Thăng Bình chia sẻ.

Tình trạng nông sản 'được mùa mất giá' tuy diễn ra thường xuyên, nhưng nếu thiếu các giải pháp đồng bộ từ cơ quan quản lý và sự đồng hành của doanh nghiệp, người nông dân sẽ khó chủ động ứng phó với rủi ro thua lỗ.