Độc đáo cách dùng tán rừng làm “điều hòa” trồng dứa, nông dân Quảng Ngãi mở hướng làm giàu

Giải pháp “nhất cử lưỡng tiện”

Nằm dưới tán lá cây rừng ở thôn Đá Sơn, xã Trà Giang là vườn dứa đang ra trái, trải rộng trên diện tích hơn 4ha của anh Phạm Văn Ôn.

Anh Ôn kể, khu vực nơi đây đất vốn khá cằn cỗi, hứng chịu nắng nóng kéo dài đến 7 tháng/năm; còn mùa mưa lại kèm theo những đợt gió, bão lớn… nên cây trồng trước đây chủ yếu là keo.

Tuy nhiên, cây keo mất 4 - 5 năm mới cho thu hoạch, hiệu quả kinh tế không cao lại dễ gãy đổ mỗi khi bão về. Đây chính là động lực thôi thúc anh tìm kiếm hướng đi mới bền vững hơn.

Đầu năm 2025, sau thời gian nghiên cứu kỹ lưỡng, anh Ôn quyết định đưa 2 giống dứa Queen và MD vào trồng thử nghiệm. Thay vì tốn chi phí đắt đỏ đầu tư bạt che hay các biện pháp chống nóng nhân tạo, anh tận dụng ngay bóng mát tự nhiên của cây rừng để làm "máy điều hòa" cho cây dứa.

Theo anh Ôn, lớp tán rừng tự nhiên giúp vườn dứa giảm bức xạ nhiệt, hạn chế triệt để tình trạng cháy lá và giữ độ ẩm cho đất rất tốt, từ đó tiết kiệm đáng kể chi phí lẫn công tưới. Dù vậy, do dứa là loài cây cần đủ ánh sáng để sinh trưởng và tích lũy độ đường, anh chủ động cắt tỉa tầng tán theo từng khu vực nhằm đảm bảo độ che phủ hợp lý nhất.

"Có những thời điểm nắng nóng gay gắt kéo dài cả tháng khiến nhiều loại cây trồng trong vùng bị khô héo, nhưng nhờ có "lớp đệm" tán rừng, diện tích dứa của gia đình vẫn phát triển ổn định", anh Ôn phấn khởi nói.

Hướng đến sản phẩm “sạch”

Anh Ôn cho biết, mỗi hecta trồng khoảng 55.000 cây, với chi phí đầu tư ban đầu (phân bón, hệ thống tưới và công chăm sóc…) khoảng 220 triệu đồng/ha và sẽ giảm dần ở các chu kỳ tiếp theo.

Với giá bán như hiện nay khoảng 10.000 đồng/kg, doanh thu của dứa trồng từ 400 - 500 triệu đồng/ha/vụ. Sau khi trừ chi phí, lợi nhuận dự kiến khoảng 200 - 300 triệu đồng/ha.

Điểm đáng chú ý khác trong quá trình trồng dứa của anh Ôn là không chạy theo năng suất bằng mọi giá, mà theo hướng an toàn bằng cách hạn chế sử dụng thuốc bảo vệ thực vật, ưu tiên chế phẩm sinh học và nấm đối kháng để phòng trừ sâu bệnh.

Bên cạnh dứa, anh Ôn còn chủ động tổ chức không gian canh tác đa tầng, kết hợp trồng thêm chuối, cau, tre sinh khối và một số cây lâu năm. Cách làm này vừa tận dụng tối đa điều kiện tự nhiên, tạo nguồn thu linh hoạt, vừa giúp phân tán rủi ro khi thị trường nông sản biến động.

Đánh giá về mô hình này, ông Phạm Văn Tuấn - Chủ tịch Hội Nông dân xã Trà Giang cho biết, giải pháp trồng dứa dưới tán rừng của anh Ôn mang lại hiệu quả kinh tế vượt trội so với nhiều loại cây trồng truyền thống tại địa phương.

"Hội Nông dân xã đang tích cực tuyên truyền, nhân rộng mô hình để bà con tham khảo. Đồng thời, Hội sẽ đồng hành hỗ trợ người dân tiếp cận các nguồn vốn vay ưu đãi và chủ động kết nối với các doanh nghiệp tiêu thụ, đảm bảo đầu ra bền vững cho sản phẩm", ông Tuấn nhấn mạnh.