Dược liệu Quảng Trị: Từ cây bản địa ven rừng đến chuỗi giá trị bền vững

Khai thác “kho vàng xanh” từ rừng tự nhiên

Với tỷ lệ che phủ rừng đạt 61,01%, Quảng Trị sở hữu điều kiện tự nhiên lý tưởng để phát triển các loại cây dược liệu dưới tán rừng. Đây được xem là lợi thế cạnh tranh quan trọng trong chiến lược phát triển kinh tế lâm nghiệp bền vững.

Hiện nay, toàn tỉnh này đã hình thành hơn 500 ha vùng trồng dược liệu tập trung. Nhiều loại cây bản địa đã khẳng định giá trị kinh tế rõ rệt như cà gai leo đạt khoảng 440 tấn/năm, chè vằng 395 tấn/năm, an xoa 510 tấn/năm và nghệ đạt 594 tấn/năm.

Đáng chú ý, các mô hình trồng dược liệu dưới tán rừng đang phát huy hiệu quả kép. Tại xã Đakrông, cây sa nhân tím phát triển tốt dưới tán rừng tự nhiên. Trong khi đó, tại xã Hướng Phùng, việc trồng sâm Ngọc Linh, nấm linh chi đỏ không chỉ mang lại giá trị kinh tế cao mà còn góp phần giữ rừng, nâng cao độ che phủ và đa dạng sinh học.

Không dừng lại ở phát triển vùng nguyên liệu, Quảng Trị đang chú trọng khâu chế biến nhằm gia tăng giá trị sản phẩm. Toàn tỉnh hiện có hơn 90 cơ sở sơ chế, chế biến dược liệu quy mô vừa và nhỏ.

Đặc biệt, việc đưa vào vận hành nhà máy sản xuất dược liệu đạt chuẩn GMP đầu tiên trên địa bàn đã tạo bước đột phá. Nhà máy có công suất 2–5 tấn nguyên liệu tươi/ngày, ứng dụng công nghệ chiết xuất cô đặc tuần hoàn chân không, cho ra đời các sản phẩm chất lượng cao như trà hòa tan, cao dược liệu.

Sự chuyển dịch từ sản phẩm thô sang chế biến sâu không chỉ nâng cao giá trị kinh tế mà còn giúp dược liệu Quảng Trị từng bước tiếp cận các thị trường khó tính.

Mở rộng vùng trồng, hoàn thiện chuỗi giá trị

Trong giai đoạn tới, tỉnh Quảng Trị đặt mục tiêu mở rộng thêm 200 ha dược liệu tập trung và 200 ha trồng dưới tán rừng, chủ yếu tại các vùng đồng bào dân tộc thiểu số. Tổng nguồn lực đầu tư dự kiến lên tới hàng chục tỷ đồng từ ngân sách Nhà nước.

Song song đó, Quảng Trị định hướng phát triển các loại dược liệu quý như sâm Ngọc Linh, ba kích, đảng sâm, khôi tía, sa nhân và sâm Bố Chính. Việc xây dựng vùng trồng đạt tiêu chuẩn GACP-WHO cùng với hỗ trợ thành lập hợp tác xã, liên kết doanh nghiệp sẽ là nền tảng để hình thành chuỗi giá trị bền vững.

Trao đổi về định hướng phát triển dược liệu, đại diện lãnh đạo Sở Nông nghiệp và Môi trường tỉnh Quảng Trị cho biết: “Phát triển dược liệu dưới tán rừng là hướng đi phù hợp với điều kiện tự nhiên và định hướng phát triển xanh của tỉnh. Chúng tôi xác định đây không chỉ là ngành kinh tế mà còn là giải pháp bảo vệ rừng, nâng cao sinh kế cho người dân miền núi.

Thời gian tới, ngành sẽ tiếp tục đẩy mạnh ứng dụng khoa học công nghệ, mở rộng vùng trồng đạt chuẩn, đồng thời thu hút doanh nghiệp đầu tư vào chế biến sâu để nâng cao giá trị gia tăng".