Hà Tĩnh lấy ý kiến xây dựng Bộ tiêu chí nông thôn mới 2026–2030: Khơi dậy nội lực từ cơ sở

Nông thôn mới Hà Tĩnh: Từ nội lực khu dân cư đến sức sống bền vững tại cơ sở

Giai đoạn 2021–2025 ghi nhận sự thay đổi thực chất trong cách làm nông thôn mới (NTM) tại Hà Tĩnh. Thay vì tập trung quá mức vào các công trình lớn ở cấp xã, tỉnh đã lựa chọn khu dân cư làm hạt nhân phát triển. Những chính sách hỗ trợ từ Nghị quyết số 44/2021/NQ-HĐND đã trực tiếp tác động đến đời sống người dân, từ việc nâng cấp hạ tầng thiết yếu, chỉnh trang cảnh quan môi trường đến thúc đẩy kinh tế hộ gia đình.

Tại xã Đan Hải, tỉnh Hà Tĩnh (địa phận huyện Nghi Xuân trước sáp nhập), sự thay đổi hiện hữu ngay trên từng trục đường. Những con đường đất chật hẹp trước đây được thay thế bằng hệ thống đường nhựa rộng rãi, có đầy đủ biển báo và vạch kẻ đường theo tiêu chuẩn an toàn giao thông. Việc thảm nhựa đến tận cửa nhà dân không chỉ giúp bà con đi lại thuận tiện mà còn hình thành nếp sống văn minh, người dân tự nguyện chăm sóc cảnh quan.

Những tuyến đường hoa mười giờ, cúc vàng đua nở hai bên đường đã thể hiện tinh thần tự quản của cộng đồng. Ông Trần Nguyên Ngọc, Phó Chủ tịch UBND xã Đan Hải nhận định, giao thông phải đi trước một bước để mở đường cho kinh tế - xã hội. Khi hạ tầng hoàn thiện, niềm tin của người dân vào chính quyền được củng cố, tạo tiền đề để địa phương tiếp tục nâng cấp hệ thống đường nội đồng phục vụ sản xuất trong những năm tới.

Cùng chung tinh thần đó, xã Mai Phụ cũng đạt được những con số ấn tượng thông qua phương châm “làm đến đâu, chắc đến đó”. Chỉ riêng trong các đợt cao điểm năm 2025, xã đã thảm nhựa 10 km đường, ra mắt 3 mô hình kinh tế và chỉnh trang hơn 800 vườn hộ. Hiện tại, xã có 27/34 khu dân cư đạt chuẩn kiểu mẫu với thu nhập bình quân đầu người vượt ngưỡng 60 triệu đồng/năm. Những kết quả này cho thấy khi vai trò chủ thể của nhân dân được phát huy, các tiêu chí NTM sẽ được duy trì bền vững hơn là chỉ dựa vào ngân sách hỗ trợ.

Hà Tĩnh lấy ý kiến xây dựng Bộ tiêu chí nông thôn mới giai đoạn 2026–2030

Từ kết quả thực tiễn, Sở Nông nghiệp và Phát triển nông thôn Hà Tĩnh xác định việc ban hành bộ tiêu chí thôn nông thôn mới giai đoạn 2026–2030 là yêu cầu cấp thiết. Theo thông tin từ Cổng thông tin Nông thôn mới tỉnh Hà Tĩnh, việc xây dựng bộ tiêu chí mới nhằm cụ thể hóa định hướng phát triển nông thôn mới từ cơ sở, bảo đảm đồng bộ với Bộ tiêu chí quốc gia và phù hợp điều kiện thực tiễn của tỉnh. Cơ sở pháp lý quan trọng nhất là Quyết định số 51/2025/QĐ-TTg của Thủ tướng Chính phủ. Văn bản này giao quyền cho các địa phương tự xây dựng tiêu chí cấp thôn để đảm bảo tính phù hợp với điều kiện riêng biệt của từng vùng miền.

Với Hà Tĩnh, mục tiêu giai đoạn tới không dừng lại ở việc hoàn thiện hạ tầng mà còn phải hướng tới sự hiện đại, giàu đẹp và đậm bản sắc, đồng thời thích ứng tốt với biến đổi khí hậu.

Kinh tế nông thôn giai đoạn mới được định hướng theo mô hình xanh, tuần hoàn và sinh thái. Theo đó, Bộ tiêu chí mới cần tập trung vào các nhóm tiêu chí cốt lõi liên quan trực tiếp đến đời sống dân sinh: Hoàn thiện hạ tầng số, phát triển sinh kế bền vững và nâng cao đời sống văn hóa tinh thần. Đặc biệt, yếu tố ứng dụng chuyển đổi số trong quản lý cấp thôn và phục vụ người dân sẽ là điểm nhấn quan trọng để hình thành các "thôn thông minh".

Trong quá trình xây dựng văn bản, Sở Nông nghiệp và Phát triển nông thôn khuyến khích các đơn vị góp ý về tên gọi để phản ánh đúng bản chất phát triển. Ngoài tên gọi truyền thống, có thể đề xuất các phương án như: “Thôn đạt chuẩn nông thôn mới xanh, văn minh, hiện đại” hay “Thôn đạt chuẩn nông thôn mới sinh thái”... được đưa ra thảo luận. Điều này cho thấy tư duy cởi mở, thoát khỏi những khuôn mẫu trước đó.

Sở cũng yêu cầu các đơn vị đánh giá toàn diện khả năng kế thừa từ mô hình khu dân cư kiểu mẫu hiện nay. Bộ tiêu chí mới phải đảm bảo tính thực chất, tránh gây áp lực quá tải cho cơ sở nhưng vẫn tạo ra động lực để các thôn thi đua nâng cao chất lượng. Các ý kiến góp ý cần làm rõ cơ chế chính sách hỗ trợ kèm theo, cũng như phương thức đánh giá, công nhận kết quả để đảm bảo sự minh bạch, khách quan.

Theo ông Ngô Đình Long, Phó Chánh Văn phòng Điều phối Nông thôn mới Hà Tĩnh, quan điểm xây dựng nông thôn mới là hành trình không có điểm dừng. Thời gian tới, tỉnh sẽ kịp thời cụ thể hóa các hướng dẫn của Trung ương để ban hành bộ tiêu chí sát nhất với thực tế Hà Tĩnh. Việc phát động phong trào thi đua cho giai đoạn 2026–2030 sẽ giúp lan tỏa khí thế tại các làng quê, đưa chương trình đi vào chiều sâu.

Toàn bộ ý kiến đóng góp từ các sở, ngành và địa phương sẽ được tổng hợp trước ngày 26/3/2026. Sau đó, Văn phòng Điều phối Nông thôn mới tỉnh sẽ hoàn thiện báo cáo gửi Sở Nông nghiệp và Môi trường trước ngày 31/3/2026 để làm cơ sở trình UBND tỉnh xem xét. Việc hoàn thiện khung tiêu chí này được kỳ vọng sẽ giúp Hà Tĩnh tiếp tục giữ vững vị trí trong nhóm các địa phương đi đầu về xây dựng nông thôn mới, đồng thời xây dựng một nền hành chính sát dân, phục vụ tốt hơn nhu cầu của nhân dân trong thời kỳ mới.