Loại rau mọc dại ở vườn "nhà nào cũng có" hóa ra giúp thanh nhiệt ngày nắng nóng cực tốt

Trong ký ức của những người con sinh ra từ làng, rau thài lài trắng còn có tên là cỏ lài trắng, rau trai... chỉ là loài cây hoang dại mọc nép mình nơi bờ bụi, góc vườn. Đôi khi đi làm cỏ, bà con tiện tay cắt bỏ. Thế nhưng, giữa những ngày hè oi ả, chính loài cây này lại là vị thuốc quý mà ít người biết. Cả Đông y lẫn y học hiện đại đều ngỡ ngàng trước những lợi ích vượt trội của thài lài trắng khi loại rau này giúp thanh nhiệt, giải độc, trị cúm và hạ huyết áp cực tốt.

Rau thài lài trắng có sức sống phi thường

Thài lài trắng có tên khoa học là Commelina communis L., thuộc họ Thài lài. Đây là loại cây thân thảo mọc bò, cao từ 30 đến 60 cm, thân nhẵn gần như không có lông và có rễ đâm ra ở các mấu. Cây có lá mọc so le thành hai hàng, hoa nhỏ có màu lam đặc trưng trông giống như con trai nên dân gian mới gọi là rau trai.

Loại cây này ưa ẩm, ưa sáng và chịu nhiệt tốt từ dưới 10 độ C đến gần 40 độ C. Chính khả năng sinh tồn mạnh mẽ, sau khi bị cắt vẫn tái sinh khỏe giúp thài lài trắng phân bố trải dài từ Việt Nam, Trung Quốc, Nhật Bản đến tận Nam Âu và Bắc Mỹ. Người dân có thể thu hái toàn cây quanh năm để làm thuốc, dùng tươi trực tiếp hoặc phơi, sấy khô để tích trữ. Không chỉ làm thuốc, các ngọn non của thài lài trắng hoàn toàn có thể hái về làm rau luộc hay nấu canh ăn hằng ngày trong các bữa cơm gia đình để giải nhiệt.

Tác dụng chữa bệnh của rau thài lài trắng

Theo các tài liệu y học cổ truyền, thài lài trắng có vị ngọt nhạt, tính hàn, quy vào các kinh Tâm, Can, Tỳ, Thận. Với đặc tính này, cây có tác dụng mạnh mẽ trong việc thanh nhiệt, giải độc, lợi thủy và tiêu thũng tức là giúp lợi tiểu và giảm sưng tấy. Từ xa xưa, cha ông ta đã dùng toàn cây rau trai để chủ trị các chứng cảm cúm, nhiễm khuẩn đường hô hấp, viêm họng, viêm amidan cấp, nhiễm trùng đường tiết niệu, kiết lỵ hay phù thũng.

Khi dùng ngoài da, cây tươi giã nát có khả năng giải chất độc do rắn rết, bọ cạp cắn đốt gây đau buốt và làm dịu đầu gối, khớp xương bị sưng đau cực kỳ hiệu nghiệm.

Các bài thuốc kinh nghiệm chữa bệnh từ rau thài lài

Thông thường, liều dùng thài lài trắng mỗi ngày được khuyến cáo là từ 30 đến 40g dưới dạng thuốc sắc hoặc dùng cây tươi giã nát tùy theo từng trường hợp bệnh lý cụ thể.

Để điều trị viêm họng hoặc viêm amidan sưng đau, người bệnh có thể dùng 30g thài lài trắng phơi khô sắc nước uống hằng ngày. Một cách khác là dùng từ 90g đến 120g cây tươi đem rửa thật sạch, giã nát rồi chiết lấy nước cốt uống thường xuyên để giảm sưng rát cổ họng.

Nếu bị viêm phần trên đường hô hấp, bà con kết hợp rau thài lài 30g, bồ công anh 30g và dâu tằm 30g để sắc nước uống khi còn ấm. Đối với bệnh quai bị, sử dụng 60g thài lài trắng tươi sắc lấy nước uống trong ngày sẽ giúp cơ thể hạ sốt, hết nôn và sưng đau chỉ sau khoảng 2 đến 6 ngày.

Đối với các bệnh lý về tuần hoàn và xương khớp, thài lài trắng tỏ ra hiệu quả khi kết hợp với các nguyên liệu tự nhiên khác. Để hỗ trợ chữa tăng huyết áp, bà con lấy thài lài trắng tươi 60 đến 90g phối hợp cùng hoa cây đậu tằm 12g đem rửa sạch, cho vào 800ml nước sắc đến khi còn 300ml thì chia ra uống thay trà trong ngày, mỗi liệu trình duy trì từ 10 đến 15 ngày.

Đối với mụn nhọt sưng đau nhưng chưa vỡ mủ, bà con lấy một nắm thài lài trắng tươi rửa sạch, giã nát rồi trộn thêm chút rượu nóng, đắp vào chỗ sưng đau rồi băng cố định lại trong vòng 2 giờ, mỗi ngày thay thuốc một lần để mụn nhanh xẹp.

Những lưu ý quan trọng khi sử dụng thài lài trắng

Mặc dù thài lài trắng chứa hàm lượng dinh dưỡng khá tốt gồm nitơ, chất không chứa nitơ, chất béo, cellulose, tro và có nhiều tác dụng trị bệnh, người dùng vẫn phải lưu ý các khuyến cáo y khoa để đảm bảo an toàn.

Các chuyên gia y tế đặc biệt lưu ý rằng, do thài lài trắng có tính hàn cao nên những người có thể trạng tỳ vị hư hàn, hay bị đầy bụng, tiêu chảy hoặc sợ lạnh tuyệt đối không nên dùng hoặc chỉ dùng ở liều lượng rất thấp để tránh gây hại cho hệ tiêu hóa.

Bên cạnh đó, một số cách chữa bệnh từ cây thài lài trắng trong dân gian vẫn chưa được chứng minh hoàn toàn về tính an toàn và hiệu quả. Vì vậy, để hạn chế tối đa các rủi ro sức khỏe, người dân cần tham vấn y khoa và hỏi ý kiến bác sĩ chuyên môn tại các cơ sở y tế uy tín trước khi áp dụng loại rau này làm phác đồ điều trị bệnh lâu dài.