Nông nghiệp Quảng Trị: Lấy hạt lúa hữu cơ làm "trụ đỡ" xây dựng nông thôn mới

Nhiều tiềm năng, lợi thế để phát triển nông nghiệp hữu cơ

Sau hợp nhất, Quảng Trị sở hữu hơn 1,1 triệu ha đất sản xuất nông – lâm – ngư nghiệp, chiếm khoảng 86% diện tích tự nhiên toàn tỉnh. Với địa hình đa dạng, tài nguyên thiên nhiên phong phú, khí hậu đặc thù, tỉnh có điều kiện hình thành nhiều tiểu vùng sinh thái, thuận lợi cho phát triển các vùng chuyên canh, sản xuất nông nghiệp hữu cơ, công nghệ cao.

Không chỉ có lợi thế về đất đai, tư duy sản xuất của người nông dân Quảng Trị cũng đang thay đổi mạnh mẽ. Người dân ngày càng chú trọng đến chất lượng, an toàn thực phẩm, sản xuất theo nhu cầu thị trường và thích ứng với biến đổi khí hậu, thay vì chạy theo sản lượng như trước đây.

Từ những nền tảng đó, năm 2025, ngành nông nghiệp Quảng Trị ghi nhận nhiều kết quả tích cực: Tốc độ tăng trưởng giá trị sản xuất nông, lâm, thủy sản đạt 2,89%;

Tổng sản lượng lương thực xấp xỉ 59 vạn tấn. Sản lượng thủy sản đạt khoảng 138.600 tấn. Sản lượng thịt hơi xuất chuồng đạt 153.000 tấn.

Đặc biệt, sau Đại hội Đảng bộ tỉnh Quảng Trị lần thứ I, đã có 28 dự án nông nghiệp hữu cơ quy mô lớn được chấp thuận đầu tư, trong đó 13 dự án đã khởi công, với tổng vốn lên tới hàng nghìn tỷ đồng. Đây vừa là kết quả, vừa là động lực quan trọng thúc đẩy quá trình phát triển nông nghiệp xanh gắn với xây dựng nông thôn mới bền vững.

Thực tiễn cho thấy, dù cơ cấu kinh tế của tỉnh này đang dịch chuyển mạnh sang công nghiệp và dịch vụ, nông nghiệp Quảng Trị vẫn duy trì đà tăng trưởng ổn định, đóng vai trò trụ đỡ của nền kinh tế nông thôn.

Quảng Trị là một trong những địa phương tiên phong hiện thực hóa mô hình nông nghiệp sinh thái, tuần hoàn, thích ứng với điều kiện khí hậu khắc nghiệt. Trong đó, mô hình liên kết sản xuất lúa hữu cơ giữa doanh nghiệp – nông dân – nhà khoa học – nhà nước được xem là hướng đi hiệu quả, bền vững.

Với cây lúa – sản phẩm truyền thống gắn bó với đời sống nông dân, nhiều doanh nghiệp đã cam kết bao tiêu sản phẩm, cung cấp dịch vụ trọn gói, giúp nông dân từng bước tiếp cận phương thức canh tác hoàn toàn hữu cơ, nói không với phân bón hóa học và thuốc bảo vệ thực vật tổng hợp.

Đồng hành cùng nông dân trên cánh đồng hữu cơ

Những năm qua, Công ty Cổ phần Tổng công ty Sông Gianh là một trong những doanh nghiệp tiêu biểu trong liên kết sản xuất, bao tiêu lúa gạo hữu cơ tại Quảng Trị, mang lại hiệu quả rõ rệt cho nông dân.

Ngay từ vụ mùa đầu tiên năm 2021, Tổng công ty Sông Gianh đã triển khai dự án liên kết sản xuất lúa – gạo hữu cơ ST25 tại thôn Tiên Phan (xã Nam Ba Đồn, tỉnh Quảng Trị) với diện tích 26 ha. Doanh nghiệp cung ứng giống, phân bón hữu cơ, chuyển giao kỹ thuật, đưa công nghệ hiện đại vào sản xuất và thu mua toàn bộ lúa tươi ngay tại đồng ruộng.

Đáng chú ý, Tổng công ty Sông Gianh đã đưa vào canh tác sản phẩm “Phân bón hữu cơ Sông Gianh”, được sản xuất từ nguồn nguyên liệu hữu cơ tự nhiên, giàu hàm lượng hữu cơ, đạm hữu cơ và axit amin, phù hợp với quy trình sản xuất lúa hữu cơ.

Qua triển khai, cây lúa sinh trưởng tốt, khả năng chống chịu sâu bệnh cao, năng suất đạt khoảng 70 tạ/ha. Thành công bước đầu đã tạo niềm tin cho nông dân, đồng thời là tiền đề để doanh nghiệp mở rộng vùng liên kết sản xuất lúa hữu cơ ra nhiều địa phương lân cận.

Qua các vụ mùa, ruộng lúa hữu cơ cho hạt chắc, trĩu bông, nông dân phấn khởi vì đầu ra ổn định, giá thu mua cao hơn sản xuất truyền thống, thu nhập được cải thiện rõ rệt.

Lãnh đạo Tổng công ty Sông Gianh chia sẻ: “Định hướng của chúng tôi là tiếp tục mở rộng diện tích sản xuất lúa hữu cơ, thu mua, chế biến gạo xuất khẩu. Doanh nghiệp không chỉ vì lợi ích của mình, mà còn vì lợi ích của người sản xuất, người tiêu dùng và bảo vệ môi trường sinh thái”.

Từ thực tế phát triển ngành nông nghiệp Quảng Trị thời gian qua có thể thấy, sản xuất nông nghiệp sạch, hữu cơ, tuần hoàn đang hình thành và phát triển ngày càng rõ nét. Những mô hình lúa gạo hữu cơ, chăn nuôi theo VietGAP, các sản phẩm OCOP, thương hiệu cà phê sạch… đã trở thành minh chứng sinh động cho sự chuyển đổi từ nông nghiệp truyền thống sang nông nghiệp giá trị cao.

Trao đổi về định hướng thời gian tới, ông Trần Đình Hiệp – Phó Giám đốc Sở Nông nghiệp và Môi trường tỉnh Quảng Trị nhấn mạnh: “Đổi mới, sáng tạo, ứng dụng khoa học công nghệ và chuyển đổi số trong sản xuất nông nghiệp sẽ là trụ cột phát triển nông nghiệp xanh. Ngành tiếp tục rà soát, quy hoạch lại vùng nuôi, vùng trồng, thu hút doanh nghiệp đầu tư vào chế biến theo chuỗi giá trị, đưa sản phẩm nông nghiệp hoàn chỉnh ra thị trường”.

Theo định hướng, đến năm 2030, Quảng Trị phấn đấu trở thành địa phương phát triển mạnh về nông nghiệp xanh, an toàn, tuần hoàn và bền vững, với trên 70% sản phẩm nông nghiệp chủ lực đạt tiêu chuẩn hữu cơ hoặc VietGAP.

Từ từng cánh đồng lúa hữu cơ, từng mô hình liên kết hiệu quả, ngành nông nghiệp Quảng Trị đang từng bước xây dựng nông thôn mới thực chất, bền vững, nơi người nông dân là trung tâm, môi trường sinh thái được bảo vệ và giá trị nông sản được nâng cao trong chuỗi hội nhập.