Quảng Trị: Chuyển đổi xanh là "chìa khóa" giúp nông thôn mới phát triển bền vững

Tái cơ cấu sản xuất theo hướng bền vững

Trao đổi với PV Nông thôn mới, bà Nguyễn Hồng Phương - Phó Giám đốc Sở Nông nghiệp và Môi trường tỉnh Quảng Trị chia sẻ, xác định nông nghiệp là trụ đỡ quan trọng trong xây dựng nông thôn mới, ngành Nông nghiệp và Môi trường tỉnh Quảng Trị đã tham mưu UBND tỉnh đẩy mạnh tái cơ cấu sản xuất theo hướng bền vững, phát thải thấp. Trọng tâm là phát triển các mô hình nông nghiệp hữu cơ, tuần hoàn, ứng dụng công nghệ cao, chuyển đổi cơ cấu cây trồng trên diện tích đất kém hiệu quả, thiếu nước sang các loại cây trồng, nuôi trồng thủy sản phù hợp.

Nhiều vùng sản xuất lúa chất lượng cao, lúa hữu cơ, cà phê, hồ tiêu, cây ăn quả, cây dược liệu… được hình thành gắn với liên kết tiêu thụ sản phẩm. Cách làm này không chỉ nâng cao hiệu quả sử dụng đất, nước mà còn tạo sinh kế ổn định, nâng cao thu nhập cho người dân nông thôn.

Các quy trình sản xuất tiên tiến như hữu cơ, VietGAP, tưới ngập khô xen kẽ, sử dụng phân bón hợp lý, giảm thuốc bảo vệ thực vật, ứng dụng công nghệ cao, chuyển đổi số và truy xuất nguồn gốc được nhân rộng tại nhiều địa phương.

Đến nay, toàn tỉnh Quảng Trị có trên 2.780 ha cây trồng sản xuất theo các tiêu chuẩn, trong đó hơn 1.200 ha sản xuất hữu cơ; gần 1.050 ha lúa canh tác theo hướng hữu cơ và tự nhiên; khoảng 270 ha đạt VietGAP. Diện tích cây trồng được cấp mã số vùng trồng đạt trên 3.250 ha.

Đặc biệt, thiết bị bay không người lái (drone) đã được ứng dụng trên hơn 22.000 ha trong gieo trồng, bón phân, phun thuốc, góp phần giảm chi phí, hạn chế tiếp xúc hóa chất và nâng cao hiệu quả sản xuất.

Cùng với đó, các chương trình quản lý dịch hại tổng hợp (IPM), quản lý sức khỏe cây trồng tổng hợp (IPHM) được triển khai rộng rãi; thuốc bảo vệ thực vật được sử dụng theo nguyên tắc “4 đúng”, khuyến khích chế phẩm sinh học. Công tác thu gom bao gói thuốc sau sử dụng cũng được tăng cường, góp phần bảo vệ môi trường nông thôn.

Hướng tới nông nghiệp phát thải thấp, tham gia thị trường carbon

Theo bà Nguyễn Hồng Phương - Phó Giám đốc Sở Nông nghiệp và Môi trường tỉnh Quảng Trị, không dừng lại ở sản xuất an toàn, Quảng Trị đang từng bước xây dựng các mô hình nông nghiệp phát thải thấp, tiến tới đo đếm, kiểm kê và quản lý phát thải, nhất là trong sản xuất lúa và các cây trồng chủ lực. Đây là nền tảng để địa phương tham gia thị trường tín chỉ carbon trong nông nghiệp, mở ra cơ hội gia tăng giá trị cho sản phẩm và nâng cao thu nhập cho nông dân.

Việc phát triển nông nghiệp xanh cũng góp phần thực hiện hiệu quả các tiêu chí môi trường trong chương trình xây dựng nông thôn mới, nâng cao chất lượng sống của người dân khu vực nông thôn.

Quá trình chuyển đổi sang mô hình kinh tế xanh trong nông nghiệp tại Quảng Trị có nhiều thuận lợi khi chủ trương phát triển nông nghiệp bền vững, phát thải thấp được Trung ương quan tâm chỉ đạo, tạo định hướng rõ ràng cho địa phương triển khai. Bên cạnh đó, tỉnh có tiềm năng về đất đai, khí hậu, sinh thái phù hợp phát triển nông nghiệp hữu cơ, tuần hoàn, nhận thức của người dân, doanh nghiệp về sản xuất an toàn, thân thiện môi trường ngày càng nâng cao.

Thời gian tới, tỉnh Quảng Trị tiếp tục đẩy mạnh tái cơ cấu ngành nông nghiệp theo chiều sâu, chuyển mạnh từ tư duy sản xuất nông nghiệp sang kinh tế nông nghiệp.

Các sản phẩm chủ lực, sản phẩm đặc trưng theo lợi thế từng vùng sẽ được ưu tiên phát triển. Thúc đẩy liên kết chuỗi giá trị, hợp tác xã kiểu mới, doanh nghiệp nông nghiệp. Đẩy mạnh ứng dụng khoa học công nghệ, chuyển đổi số.

Nhà nước giữ vai trò kiến tạo, dẫn dắt, doanh nghiệp và người dân là trung tâm của quá trình phát triển. Với sự đồng thuận cao của cả hệ thống chính trị và người dân, chuyển đổi xanh đang trở thành động lực mới, góp phần xây dựng nông thôn mới ở Quảng Trị ngày càng thực chất, bền vững và nâng cao đời sống người dân nông thôn.