Tuyệt kỹ đánh trống tế xứ Nghệ: Làng nào "xưng vương" tại Lễ hội Đền Cả 2026?

Tự hào di sản, tiếp nối mạch nguồn truyền thống

Tham gia hội thi năm nay, xã Yên Thành có hai đội trống đại diện cho dòng họ Phan Tất và làng Vân Hội. Cùng tranh tài còn có các đội trống đến từ các xã bạn: Quan Thành, Giai Lạc, Đông Thành, Bình Minh, Quang Đồng và Hợp Minh. Sự góp mặt đông đủ của các đội đã tạo nên không khí thi đua sôi nổi, thắm tình đoàn kết, giao lưu văn hóa giữa các địa phương.

Một dấu mốc đặc biệt đáng tự hào là vào tháng 6/2025, nghệ thuật biểu diễn trống tế của huyện Yên Thành (cũ) đã chính thức được công nhận là Di sản văn hóa phi vật thể cấp Quốc gia. Sự kiện này không chỉ là niềm vinh dự lớn lao đối với quê hương mà còn đặt lên vai thế hệ hôm nay trách nhiệm gìn giữ, bảo tồn và phát huy giá trị di sản quý báu của cha ông.

Hội thi năm nay mang ý nghĩa sâu sắc hơn một cuộc tranh tài. Đây là hoạt động thiết thực nhằm tôn vinh những giá trị văn hóa truyền thống, tạo sân chơi lành mạnh, ý nghĩa cho các nghệ nhân và nhân dân các địa phương.

Đồng thời, hội thi cũng là minh chứng sinh động cho tinh thần đoàn kết, gắn bó cộng đồng trong hành trình giữ gìn “ngọn lửa” di sản.

Ban tổ chức mong muốn các nghệ nhân, thành viên các dòng họ và đội trống phát huy hết tâm huyết, kỹ năng, cống hiến những màn biểu diễn hào sảng, uy nghiêm, để tiếng trống hôm nay không chỉ vang vọng trong không gian lễ hội mà còn ngân dài trong đời sống văn hóa của nhân dân.

Theo quy định của Ban tổ chức, mỗi đội thi phải chuẩn bị đầy đủ một trống cái có giá đỡ; từ hai trống nhỏ, hai nao bạt, một chiêng to, một chiêng nhỏ và thực hiện ba phần trình diễn gồm: hội trống khai lễ, tiểu chinh cổ và đại chinh cổ. Trang phục biểu diễn phải đúng quy định, thể hiện sự trang nghiêm, đồng bộ. Thời lượng cho mỗi đội không quá 20 phút.

Bám sát quy chế, các đội tham gia năm nay đều có sự chuẩn bị công phu, bài bản. Từ trang phục truyền thống, cách bố trí đội hình cho đến việc trang trí nhạc cụ đều được đầu tư kỹ lưỡng, tạo nên hình ảnh trang trọng, đẹp mắt.

 Đặc biệt, phong cách biểu diễn và nghệ thuật xử lý tiết tấu, âm thanh của từng đội đã mang đến những sắc thái riêng biệt, tạo nên bức tranh âm nhạc đa dạng, hấp dẫn.

Âm vang hội trống, sắc màu sáng tạo của các thế hệ

Dù mỗi đội có cách đánh trống khác nhau, song điểm chung nổi bật là sự hòa quyện nhịp nhàng giữa trống cái, trống con, chiêng và nao bạt, tạo thành bản hòa âm rộn ràng, hứng khởi.

Khi dồn dập, mạnh mẽ như khí thế hội xuân, khi khoan thai, trang nghiêm như lời khấn nguyện thành kính dâng lên tiền nhân. Tất cả góp phần làm phong phú thêm bản sắc văn hóa đặc trưng của quê hương xứ Nghệ.

Điểm nhấn đáng chú ý tại hội thi năm nay là sự tham gia tích cực của lớp trẻ. Bên cạnh lực lượng nòng cốt là các bậc cao niên, những người am hiểu sâu sắc về nghi thức, bài bản cổ truyền nhiều thanh, thiếu niên đã mạnh dạn góp mặt trong đội hình. Không chỉ thể hiện sự nghiêm túc trong luyện tập, các em còn mang đến những sáng tạo mới mẻ trong tiết tấu, phách nhịp, tạo nên sức sống trẻ trung cho nghệ thuật trống tế.

Sự kết hợp hài hòa giữa kinh nghiệm của thế hệ đi trước và tinh thần năng động của lớp trẻ đã chứng minh sức lan tỏa bền bỉ của di sản. Đây cũng là tín hiệu tích cực cho thấy các địa phương đang rất quan tâm đến công tác truyền dạy, kế thừa, để nghệ thuật trống tế không bị mai một trước dòng chảy hiện đại hóa.

Sau một buổi tranh tài sôi nổi, hào hứng và đầy cảm xúc, Hội thi nghệ thuật đánh trống tế xã Yên Thành, xuân Bính Ngọ 2026 đã thành công tốt đẹp. Ban tổ chức đã trao giải Nhất cho đội trống xã Hợp Minh; giải Nhì thuộc về đội trống tế họ Phan Tất, xã Yên Thành; giải Ba được trao cho đội trống xã Quang Đồng. Các đội còn lại nhận giải Khuyến khích.

Bên cạnh các giải chính, Ban tổ chức còn trao nhiều giải phụ như: đội xướng lễ hay (giải A, B); cá nhân có phong cách đánh trống to ấn tượng; đội có trang phục đẹp và bố trí đội hình hài hòa. Những phần thưởng này không chỉ ghi nhận nỗ lực của từng tập thể, cá nhân mà còn khích lệ phong trào luyện tập, bảo tồn nghệ thuật trống tế ngày càng phát triển sâu rộng.

Khép lại hội thi, dư âm tiếng trống vẫn còn vang vọng trong lòng người dự hội. Đó không chỉ là âm thanh của nhạc cụ, mà là tiếng gọi cội nguồn, là nhịp đập của truyền thống đang tiếp tục được gìn giữ và lan tỏa.

Hội thi đã góp phần làm giàu thêm đời sống văn hóa tinh thần của nhân dân, đồng thời khẳng định vị thế của nghệ thuật trống tế như một giá trị đặc sắc, bền vững trong kho tàng di sản quê hương.

Ông Nguyễn Văn Dương - Chủ tịch UBND xã Yên Thành nhấn mạnh, nghệ thuật trống tế từ lâu đã trở thành “linh hồn” của các lễ hội truyền thống, là tiếng lòng thiêng liêng mà người dân Yên Thành gửi gắm trong mỗi dịp xuân về. Tiếng trống không chỉ đơn thuần là âm thanh nhạc cụ mà còn là nhịp nối giữa quá khứ và hiện tại, giữa con cháu hôm nay với tiền nhân thuở trước.