Quảng Trị: Khi doanh nghiệp lâm nghiệp đổi cách làm, hiệu quả kinh tế gắn với ổn định địa bàn rừng

Không để tái diễn “điểm nóng” tranh chấp đất rừng

Trò chuyện với PV, ông Nguyễn Chiến Sự, ở thôn Bồng Lai 2, xã Bố Trạch, tỉnh Quảng Trị, chia sẻ, gia đình ông hiện đang trồng khoảng 4 ha rừng keo. So với các năm trước, việc quản lý rừng và đất rừng trên địa bàn thời gian gần đây có nhiều chuyển biến tích cực.

“Điểm sáng lớn nhất là công tác quản lý đất và bảo vệ rừng được thực hiện chặt chẽ, bài bản hơn, không để xảy ra điểm nóng về tranh chấp, lấn chiếm đất rừng như trước”, ông Sự chia sẻ.

Thực tế cho thấy, tình trạng tranh chấp đất rừng từng là vấn đề nan giải tại một số khu vực giáp ranh giữa đất lâm nghiệp và khu dân cư. Tuy nhiên, nhờ sự phối hợp chặt chẽ giữa doanh nghiệp và chính quyền địa phương, cùng với cách làm dứt điểm trong khai thác, trồng lại rừng, nguy cơ phát sinh tranh chấp đã được kiểm soát hiệu quả.

Không chỉ ở góc độ quản lý nhà nước, những thay đổi tích cực còn được người dân trực tiếp ghi nhận. Ông Nguyễn Ngọc Văn, một hộ dân tại xã Tân Gianh (tỉnh Quảng Trị), cho biết, việc công ty đẩy mạnh thâm canh rừng keo, kiểm soát chặt chẽ đầu vào - đầu ra đã giúp năng suất rừng trồng tăng rõ rệt.

“Rừng keo được chăm sóc bài bản hơn, năng suất cao hơn trước. Quản lý chặt từ giống, phân bón đến khai thác nên hạn chế thất thoát, người dân hợp tác cũng yên tâm hơn”, ông Văn nói.

Ông Trần Văn Thành – Trạm trưởng Trạm Quản lý, bảo vệ rừng Nam Liên (thuộc Công ty TNHH MTV Lâm công nghiệp Bắc Quảng Bình) cho biết, trạm hiện được giao nhiệm vụ quản lý, bảo vệ rừng và tổ chức chỉ đạo sản xuất, khai thác nhựa thông, cao su trên địa bàn các xã Tân Gianh, Trung Thuần, Quảng Trạch (tỉnh Quảng Trị). Bên cạnh công tác bảo vệ rừng, lực lượng của trạm còn triển khai đồng bộ các biện pháp phòng cháy, chữa cháy rừng, phối hợp với chính quyền địa phương và người dân trong việc ngăn chặn tình trạng chặt phá rừng, khai thác trái phép, lấn chiếm đất lâm nghiệp.

Theo ông Thành, những năm trở lại đây, tình hình quản lý, bảo vệ rừng trên địa bàn cơ bản ổn định, ý thức chấp hành pháp luật của người dân được nâng lên; trong năm vừa qua không xảy ra vụ việc vi phạm nghiêm trọng nào, không phát sinh điểm nóng về an ninh rừng và đất rừng.

Theo số liệu của Công ty TNHH MTV LCN Bắc Quảng Bình, nếu như giai đoạn trước năm 2023, mỗi ha rừng keo chu kỳ 5 năm chỉ đạt bình quân 60–70 m³/ha, thậm chí có diện tích dưới 50 m³/ha, thì từ cuối năm 2024 trở lại đây, nhờ áp dụng đồng bộ các biện pháp thâm canh, sản lượng bình quân đã đạt trên 90 m³/ha, nhiều diện tích rừng trồng tập trung đạt 110 m³/ha.

Giá trị thu được từ rừng trồng vì vậy tăng bình quân 1,7 lần so với giai đoạn 2014–2024.

Kết quả sản xuất, kinh doanh tăng trưởng rõ rệt

Theo lãnh đạo Công ty TNHH MTV LCN Bắc Quảng Bình, năm 2025, dù còn đối mặt với nhiều khó khăn, song đơn vị đã hoàn thành và vượt nhiều chỉ tiêu quan trọng: Khai thác gỗ rừng trồng: 24.324 m³/18.300 m³ kế hoạch, đạt 133%. Khai thác nhựa thông: 158 tấn/35 tấn, đạt 452% kế hoạch. Doanh thu: 40 tỷ đồng/29 tỷ đồng, đạt 138%.

Thu nhập bình quân: 17 triệu đồng/người/tháng, đạt 193% kế hoạch, tăng gấp đôi so với năm 2024.

Cùng với đó, công ty thực hiện đầy đủ các chế độ BHXH, BHTN cho người lao động; dịp Tết Nguyên đán 2026, người lao động được chi thêm 01 tháng lương từ lợi nhuận sản xuất – kinh doanh.

Trong năm 2025, toàn bộ diện tích rừng do công ty quản lý đã được Sở Nông nghiệp và Môi trường Quảng Trị nghiệm thu, đánh giá hoàn thành tốt, giải ngân 100% kinh phí bảo vệ rừng theo đơn đặt hàng.

Các vụ vi phạm lâm luật gây thiệt hại tài nguyên rừng không xảy ra, chỉ ghi nhận một số trường hợp nhỏ lẻ người dân vào khai thác gỗ phục vụ sinh hoạt gia đình và đã được tuyên truyền, ngăn chặn kịp thời.

Đặc biệt, công tác phòng cháy, chữa cháy rừng (PCCCR) được triển khai sớm ngay từ đầu năm: vệ sinh dưới tán rừng, sửa chữa chòi canh lửa, bố trí lực lượng trực 24/24 giờ trong mùa khô. Dù có phát sinh một số điểm phát lửa nhỏ, nhưng nhờ phương châm “4 tại chỗ”, không để xảy ra cháy rừng gây thiệt hại.

Riêng trong quý IV/2025 và tháng 1/2026, công ty đã trồng lại trên 100 ha rừng tập trung bằng vốn doanh nghiệp và 150 ha rừng hợp tác, giao khoán với hộ dân, tỷ lệ cây sống đạt 99%.

Một điểm đáng chú ý khác là mối quan hệ phối hợp ngày càng chặt chẽ giữa doanh nghiệp với chính quyền địa phương sau sáp nhập. Công ty TNHH MTV LCN Bắc Quảng Bình không chỉ phối hợp quản lý, bảo vệ rừng và đất rừng, còn quan tâm chia sẻ lợi ích với cộng đồng.

Theo lãnh đạo công ty này, mỗi thôn bản trên địa bàn được hỗ trợ 50 triệu đồng từ nguồn tín chỉ carbon, góp phần cải thiện điều kiện sinh hoạt, tăng sự đồng thuận của người dân trong công tác bảo vệ rừng.

Hướng tới kinh tế lâm nghiệp đa giá trị

Bước sang năm 2026, Công ty TNHH MTV LCN Bắc Quảng Bình đặt mục tiêu tăng trưởng doanh thu và lợi nhuận trên 10% so với năm 2025, thu nhập bình quân người lao động trên 17 triệu đồng/người/tháng.

Hoàn thành phương án quản lý rừng bền vững, từng bước cấp chứng chỉ FSC, phấn đấu đến năm 2029 toàn bộ diện tích rừng trồng có chứng chỉ.

Lãnh đạo Công ty TNHH MTV LCN Bắc Quảng Bình cho biết, công ty dự kiến chuyển một phần rừng keo nguyên liệu sang trồng rừng gỗ lớn, khai thác hiệu quả rừng thông nhựa với sản lượng 160–180 tấn/năm, đồng thời quản lý, bảo vệ tốt 24.000 ha rừng tự nhiên được Nhà nước giao.

Tại hội nghị đánh giá kết quả sản xuất – kinh doanh năm 2025, Phó Chủ tịch UBND tỉnh Quảng Trị Lê Đức Tiến nhấn mạnh: tập thể Công ty TNHH MTV LCN Bắc Quảng Bình cần tiếp tục đoàn kết, đổi mới tư duy, chuyển mạnh từ sản xuất lâm nghiệp truyền thống sang kinh tế lâm nghiệp đa giá trị, nâng cao giá trị trên một đơn vị diện tích rừng, đẩy mạnh ứng dụng khoa học – công nghệ, chuyển đổi số và hiện đại hóa quản trị doanh nghiệp.

Đồng thời, Phó Chủ tịch UBND tỉnh này yêu cầu đơn vị xác định bảo vệ rừng tự nhiên là nhiệm vụ chính trị trọng tâm, tăng cường phối hợp với chính quyền địa phương, lực lượng chức năng và cộng đồng dân cư. Song song nâng cao chất lượng rừng trồng, mở rộng diện tích được cấp chứng chỉ, hình thành chuỗi giá trị lâm nghiệp khép kín.