Vi phạm IUU: Khởi tố chủ tàu rời cảng Gianh, xâm phạm biển Trung Quốc

Vi phạm nghiêm trọng quy định về giám sát hành trình

Theo kết quả điều tra của cơ quan chức năng, vào khoảng 20 giờ ngày 18/5/2025, Nguyễn Văn Hành (trú tại tỉnh Quảng Trị) – chủ tàu kiêm thuyền trưởng tàu cá mang số hiệu QB-92083 TS đã cố tình ngắt nguồn điện hai thiết bị giám sát hành trình (VMS) của tàu trước khi rời cảng Gianh (tỉnh Quảng Trị) để đi khai thác hải sản.

Sau đó, Hành điều khiển tàu rời vùng biển Việt Nam, xâm nhập vùng biển Trung Quốc để khai thác trái phép. Đến khoảng 16 giờ 30 phút ngày 21/5/2025, khi tàu cá này đang hoạt động tại khu vực biển thuộc chủ quyền Trung Quốc thì bị lực lượng Cảnh sát biển Trung Quốc phát hiện, bắt giữ. Sau quá trình xử lý, phía Trung Quốc đã bàn giao Hành cùng phương tiện cho Bộ Tư lệnh Vùng Cảnh sát biển 1 Việt Nam để tiếp tục điều tra, xử lý theo quy định của pháp luật Việt Nam.

Hành vi cố ý ngắt tín hiệu giám sát hành trình trong hơn 68 giờ đã khiến hệ thống quản lý tàu cá bị gián đoạn, gây khó khăn cho công tác theo dõi, kiểm soát của cơ quan chức năng. Theo quy định tại Luật Thủy sản năm 2017, tàu cá có chiều dài từ 15 mét trở lên bắt buộc phải duy trì kết nối thiết bị giám sát hành trình 24/24 giờ trong suốt quá trình hoạt động trên biển.

Việc tháo, ngắt hoặc tắt thiết bị VMS được xem là hành vi vi phạm nghiêm trọng, nằm trong nhóm hành vi bị Ủy ban châu Âu (EC) liệt kê trong khuyến nghị về chống khai thác hải sản bất hợp pháp, không báo cáo, không theo quy định (IUU).

Một cán bộ phụ trách công tác chống khai thác IUU tại Quảng Trị nhận định: “Hành vi tắt thiết bị giám sát để vượt ranh giới khai thác là vi phạm trắng trợn. Mỗi trường hợp như vậy không chỉ vi phạm pháp luật mà còn gây tổn hại trực tiếp đến uy tín quốc gia, ảnh hưởng đến nỗ lực của Việt Nam trong việc gỡ bỏ cảnh báo ‘thẻ vàng’ của EC".

Lời cảnh báo từ một vụ việc điển hình

Cơ quan điều tra xác định đây là vụ việc điển hình, có tính chất nghiêm trọng, không chỉ vi phạm Luật Thủy sản mà còn đe dọa nỗ lực của cả ngành thủy sản Việt Nam trong công cuộc chống khai thác IUU.

Cơ quan chức năng khẳng định sẽ xử lý nghiêm theo đúng quy định của pháp luật, đồng thời xem xét trách nhiệm của chủ tàu, thuyền viên và các tổ chức, cá nhân liên quan.

Từ vụ việc này, các cơ quan chức năng một lần nữa cảnh báo ngư dân tuyệt đối không tắt, tháo hoặc can thiệp vào thiết bị giám sát hành trình, không xâm phạm vùng biển nước ngoài để khai thác trái phép.

Đây không chỉ là hành vi vi phạm pháp luật mà còn đe dọa trực tiếp đến tính mạng, tài sản của chính ngư dân, làm tổn hại đến hình ảnh và uy tín của nghề cá Việt Nam trong mắt cộng đồng quốc tế.

“Chúng ta đang ở giai đoạn nước rút để gỡ ‘thẻ vàng’ IUU. Mỗi ngư dân, mỗi con tàu cần là một ‘điểm sáng’ tuân thủ, chứ không thể là ‘vết đen’ khiến cả tập thể phải trả giá,” đại diện Chi cục Thủy sản và Kiểm ngư tỉnh Quảng Trị nhấn mạnh.