Ứng dụng chế phẩm sinh học - mở hướng nuôi tôm sú bền vững ở Khánh Lâm

Trong bối cảnh ngành nuôi trồng thủy sản đang chịu nhiều sức ép từ biến đổi khí hậu, dịch bệnh và chi phí đầu vào gia tăng, việc tìm kiếm hướng sản xuất hiệu quả, bền vững trở thành yêu cầu cấp thiết đối với các địa phương ven biển. Thực tế cho thấy, ứng dụng chế phẩm sinh học trong nuôi trồng thủy sản đang là giải pháp phù hợp, góp phần ổn định sinh kế, giảm rủi ro và hướng tới mục tiêu giảm nghèo bền vững cho người nông dân.

Ứng dụng chế phẩm sinh học – giải pháp cho nông nghiệp xanh

Xã Khánh Lâm được hình thành từ sự hợp nhất của xã Khánh Hội, một phần xã Nguyễn Phích và phần còn lại của xã Khánh Lâm, với diện tích tự nhiên 208 km², dân số khoảng 38.900 người. Phía tây giáp Vịnh Thái Lan, nằm trên trục kết nối liên tỉnh Cà Mau – An Giang, xã Khánh Lâm có 17.523ha đất sản xuất nông nghiệp, hội tụ nhiều điều kiện thuận lợi để phát triển kinh tế biển và giao thương hàng hóa.

Với lợi thế vùng nước lợ, nguồn lợi thủy sản phong phú, diện tích rừng sản xuất và rừng phòng hộ biển Tây rộng lớn, cùng nhiều cửa biển quan trọng như Khánh Hội, cửa 29, cửa 25 và Lung Ranh, Khánh Lâm được xác định có tiềm năng phát triển mạnh nông – ngư – lâm nghiệp, trong đó phát triển ngành nuôi trồng thủy sản được xác định là hướng đi trọng tâm trong giảm nghèo và làm giàu bền vững.

Đến tháng 11/2025, toàn xã có 1.288ha nuôi tôm, 100% diện tích được thả cua xen canh; tổng sản lượng thủy sản đạt hơn 20.340 tấn. Tuy nhiên, nếu tiếp tục duy trì tập quán canh tác truyền thống, phụ thuộc lớn vào điều kiện tự nhiên, hiệu quả kinh tế của các mô hình nuôi trồng thủy sản sẽ khó bảo đảm hiệu quả kinh tế và tính bền vững.

Nhằm hỗ trợ nông dân phát triển nuôi trồng thủy sản theo hướng an toàn, bền vững, ngày 23/12, Ban Công tác nông dân - Trung ương Hội Nông dân Việt Nam phối hợp với Hội Nông dân tỉnh Cà Mau và Hội Nông dân xã Khánh Lâm tổ chức lễ bàn giao giống, vật tư, chế phẩm sinh học thực hiện mô hình nuôi tôm sú quảng canh cải tiến tại ấp 1 và âp 2, xã Khánh Lâm.

Các hộ dân tham gia mô hình cũng được hướng dẫn quy trình kỹ thuật nuôi tôm sú quảng canh cải tiến, từ thiết kế vuông nuôi, chuẩn bị ao ương, sử dụng chế phẩm sinh học, lựa chọn và thả giống đúng mật độ, đến chăm sóc, quản lý môi trường nước; đồng thời được trang bị kiến thức nhận biết và phòng ngừa một số bệnh thường gặp trong quá trình nuôi.

Với quy mô nuôi 20ha, dự kiến mô hình sẽ cho năng suất tôm sú thương phẩm ước đạt 500 – 700kg/ha/vụ, tổng sản lượng khoảng 10 tấn/vụ nuôi. Áp dụng mô hình này, chi phí đầu tư của hội viên nông dân có thể giảm từ 10 – 20%, năng suất tăng tối thiểu 10 – 15%, giúp thu nhập của người nuôi cao hơn ngoài mô hình từ 15 – 20%.

Theo ông Mai Hoàng Thám – Phó Chủ tịch Ủy ban MTTQ Việt Nam xã, Chủ tịch Hội Nông dân xã Khánh Lâm, các hộ tham gia mô hình đều là hội viên nông dân có kinh nghiệm nuôi tôm sú, có khả năng tiếp cận khoa học kỹ thuật, có vốn đối ứng, tự nguyện tham gia và cam kết tuân thủ nghiêm quy trình kỹ thuật của dự án.

Thông qua mô hình, Hội Nông dân xã Khánh Lâm đã thành lập 2 tổ Hội nông dân nghề nghiệp nuôi tôm – cua. Để nhân rộng mô hình này, Hội Nông dân xã sẽ tiếp tục đồng hành, hỗ trợ kỹ thuật, theo dõi sát quá trình thực hiện, kịp thời tháo gỡ khó khăn, từng bước nhân rộng các mô hình hiệu quả, góp phần xây dựng phong trào nông dân ngày càng phát triển vững mạnh

Phát huy vai trò của Hội Nông dân trong nhân rộng mô hình sản xuất an toàn

Theo ông Trần Văn Thuận – Ủy viên Ban Thường vụ Hội Nông dân tỉnh, Phó Ban Công tác Nông dân tỉnh Cà Mau, vùng nước lợ tại xã Khánh Lâm có tiềm năng lớn để phát triển mô hình nuôi tôm sú quảng canh cải tiến, đặc biệt với hình thức luân canh “một vụ lúa – một vụ tôm”. Sau vụ lúa, nông dân lấy nước vào nuôi tôm, giúp môi trường đất và nước được cải tạo tự nhiên, tạo điều kiện để tôm sinh trưởng tốt, năng suất cao và ổn định. Đây là lợi thế không phải địa phương nào cũng có, đồng thời phù hợp với định hướng phát triển nông nghiệp sinh thái, thích ứng với biến đổi khí hậu của tỉnh Cà Mau.

Ngành nuôi tôm tại Cà Mau có lịch sử lâu đời, song nguồn thức ăn tự nhiên và độ màu mỡ của đất đã suy giảm theo thời gian. Vì vậy, ứng dụng khoa học kỹ thuật và chế phẩm sinh học là yêu cầu tất yếu nhằm kiểm soát môi trường nuôi, giảm rủi ro dịch bệnh và nâng cao hiệu quả sản xuất.

Cũng theo Phó Ban Công tác Nông dân tỉnh Cà Mau, xu thế chung hiện nay trong sản xuất nông nghiệp nói chung và nuôi trồng thủy sản nói riêng là sản xuất sạch, sản xuất bền vững. Nếu không chuyển đổi theo hướng này, thủy sản của địa phương sẽ khó cạnh tranh trên thị trường. Việc ứng dụng chế phẩm sinh học không chỉ giúp kiểm soát dịch bệnh, cải thiện môi trường nuôi mà còn tạo nền tảng cho sự phát triển lâu dài của ngành tôm.

“Việc ứng dụng chế phẩm sinh học trong cải tạo môi trường nuôi là chủ trương chung của tỉnh, nhằm kiểm soát tốt hơn dịch bệnh, ổn định môi trường nuôi và giảm thiểu rủi ro trong sản xuất. Không chỉ riêng tại Khánh Lâm, nông dân trên địa bàn toàn tỉnh đang chủ động chuyển đổi sang mô hình này nhờ hiệu quả rõ rệt và tính bền vững lâu dài.

Phát huy vai trò của tổ chức Hội, các cấp Hội Nông dân tỉnh Cà Mau tiếp tục đóng vai trò cầu nối, phối hợp chặt chẽ với các sở, ngành liên quan để huy động nguồn lực, hỗ trợ nông dân xây dựng thương hiệu, phát triển sản phẩm OCOP và đẩy mạnh xúc tiến thương mại, từng bước xây dựng và phát triển vùng nguyên liệu tôm sú sạch, phục vụ chế biến và xuất khẩu” - ông Trần Văn Thuận cho hay.

Dự án đã bàn giao cho 20 hộ dân tham gia mô hình 1,6 triệu con giống tôm sú, 6.000kg thức ăn chăn nuôi, 30 gói chế phẩm vi sinh và 20 biển mô hình. Tổng kinh phí thực hiện dự án gần 650 triệu đồng, trong đó người dân đối ứng 50%.